ქართული ხალხური სიმღერებისა და საკრავების ფონდი
საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 30 აპრილის No213 დადგენილებით, ქართული ხალხური სიმღერისა და მუსიკალური ინსტრუმენტების მუზეუმი გაერთიანდა საქართველოს თეატრის, მუსიკის, კინოსა და ქორეოგრაფიის სახელმწიფო მუზეუმში.
ქართული ხალხური სიმღერისა და მუსიკალური ინსტრუმენტების მუზეუმი 1975 წელს დაარსდა თბილისელი კოლექციონერის, არკადი რევაზიშვილის მექანიკური მუსიკალური ინსტრუმენტების კოლექციის ბაზაზე, კინოს, თეატრისა და მუსიკის მუზეუმის ფილიალის სახით. დროთა განმავლობაში მუზეუმის ფონდები ახალი ექსპონატებით გამდიდრდა და 1984 წელს იგი დამოუკიდებელ იურიდიულ პირად - ხალხური მუსიკალური ინსტრუმენტების მუზეუმად ჩამოყალიბდა, ხოლო 2006 წლიდან საჯარო სამართლის იურიდიულ პირად - „ქართული ხალხური სიმღერისა და მუსიკალური ინსტრუმენტების მუზეუმად“.
მუზეუმის ფონდებში ინახება ძველი ფოლკლორული ჩანაწერები, ფოტო-ფონო-აუდიო და ვიდეო მასალები, ქართული ხალხური, აღმოსავლური, ევროპული კლასიკური და მექანიკური მუსიკალური ინსტრუმენტების მრავალი ნიმუში. მუზეუმის მიზანია კოლექციების გამოფენა, შენარჩუნება, სისტემატიზაცია და გამდიდრება სხვადასხვა დროის მატერიალური და არამატერიალური კულტურის ძეგლების - სიმღერებისა და მუსიკალური ინსტრუმენტების ახალი ექსპონატებით.
მუზეუმის საგამოფენო სივრცე სამ დარბაზს მოიცავს:
პირველი დარბაზი ეძღვნება ქართული ხალხური სიმღერებისა და მუსიკალური ინსტრუმენტების გამოფენას, ქართული ხალხური შესრულების ისტორიას. ქართული ხალხური ინსტრუმენტული კოლექცია მოიცავს სამი ტრადიციული ჯგუფის ორიგინალურ ნიმუშებს - სიმებიან საკრავებს (პანდური, ჩონგურუ, ჭიანური, ჩანგი), ჩასაბერ საკრავებს (უენო და ენიანი სალამური, გუდასტვირი, ჩიბონი, ლარჩემი, ორმაგი სტვირი) და დასარტყამ ინსტრუმენტებს (დოლი, დაირა, დიპლიპიტო).
მეორე დარბაზი აღმოსავლური ინსტრუმენტების (საზი, ქამანჩა, თარი...) გამოფენას ეთმობა. საქართველო ევროპისა და აზიის გზაჯვარედინზე მდებარეობს, სადაც საუკ უნეების განმავლობაში აღმოსავლური კულტურა ჩამოყალიბდა, რამაც გავლენა მოახდინა ქართულ კულტურაზე. ამ გავლენის ნათელი მაგალითია ძველი თბილისის უნიკალური კოლორიტი, რომელიც შექმნილია ქართველებისა და აქ მცხოვრები სხვა აღმოსავლური წარმოშობის ხალხების (სომხები, აზერბაიჯანელები, ებრაელები, ასურელები, ეზიდები) კულტურების ასიმილაციით.
მესამე დარბაზში განთავსებულია ევროპული კლასიკური და მექანიკური ინსტრუმენტები (ორღანი, ორკესტრირება, პორტატული ორღანი, სხვადასხვა სახის გრამოფონი და გრამოფონი, მექანიკური ფორტეპიანო, ჰარმონიუმი, მუსიკალური ზარდახშები, აკორდეონი, მანდოლინა, გიტარა, ბანჯო, ციტრა და ა.შ.). XIX საუკუნისთვის ქართული პოლიტიკის მკაფიოდ გამოხატულმა ევროპულმა ორიენტაციამ ქვეყანას გზა გაუხსნ ა ტექნოლოგიებისა და კულტურის უახლესი მიღწევებისკენ. სწორედ ამ დროიდან გახდა მოდური ევროპული მექანიკური და კლასიკური ინსტრუმენტები. დასავლეთ საქართველოს ურბანული ფოლკლორიც ამ დროიდან იღებს სათავეს.