მუზეუმის შესახებ
საქართველოს ხელოვნების სასახლე - კულტურის ისტორიის მუზეუმი ჩვენი კულტურული მემკვიდრეობის უმნიშვნელოვანესი საგანძურია.
მუზეუმი დედაქალაქის ერთ-ერთ ულამაზეს შენობაშია განთავსებული. მისი ავტორი ეპოქის ცნობილი არქიტექტორი, პაულ ფრიდრიხ შტერნია. ნაგებობა ისლამური გოტიკის საუკეთესო მაგალითს წარმოადგენს. სამსართულიანი კოშკი, მაღალი ფრონტონები, დახვეწილი კარნიზები, ღია ტერასა და ციცაბო სახურავი შენობას უჩვეულო, თბილისისთვის ნაკლებად დამახასიათებელ სილუეტს სძენს.
შენობის მშენებლობის ისტორია სასახლეს კიდევ უფრო მეტ ხიბლს სძენს. 1882 წელს გერმანელი პრინცი კონსტანტინე პეტრე ოლდენბურგელი (1850-1906) ქუთაისში შეხვდა მშვენიერ ქალს, თავად დადიანის მეუღლეს, აგრაფინა ჯაფარიძეს. პრინცი იმდენად მოხიბლული იყო ქალის სილამაზით, რომ უგულებელყო მისი ოჯახური მდგომარეობა და სიყვარული გამოუცხადა. ოლდენბურგისადმი მგზნებარე გრძნობამ აგრაფინას დაავიწყებინა როგორც ქმარი, ასევე მოვალეობა. შეყვარებულებმა ქუთაისი დატოვეს და თბილისში გადავიდნენ საცხოვრებლად. პრინცმა ქმრისგან გაქცეული საყვარელი ადამიანისთვის ულამაზესი სასახლე ააშენა. თეატრის მუზეუმი, რომელიც 1927 წელს დააარსა ცნობილმა ქართველმა საზოგადო მოღვაწემ დავით არსენიშვილმა (1905-1963; მოგვიანებით ის გახდა ანდრეი რუბლიოვის სახელობის მოსკოვის მუზეუმის პირველი დირექტორი), ამ სასახლეში გადავიდა. დღეს ის ერთადერთია კავკასიაში და თავისი კოლექციის სიმდიდრით მსოფლიო მნიშვნელობის მუზეუმებს უტოლდება. აქ დაცული 300 ათასზე მეტი ექსპონატი თითქმის ამომწურავ ინფორმაციას მოგაწვდით ქართული თეატრის, მუსიკის, ცირკის, ხალხური ხელოვნების, ოპერისა და ბალეტის ხელოვნების განვითარებისა და ამ სფეროებში მოღვაწე მხატვრების შესახებ.
მუზეუმის ექსპონატები უძველესი პერიოდიდან იწყება. ეს არის ვანის ქალაქში არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოჩენილი ანტიკვარული ნიღაბი. ხელნაწერებისა და საარქივო დოკუმენტების ფონდში დაცულია ილია ჭავჭავაძის, აკაკი წერეთლის, ალექსანდრე ყაზბეგის, ალექსანდრე ახმეტელის, კოტე მარჯანიშვილის, პეტრე ჩაიკოვსკის, თეოდორ ჩალიაპინის და ნიკოლაი რიმსკი-კორსაკოვის ხელნაწერები. მუზეუმში დაცულია ხელოვნების გამოჩენილი მოღვაწეების - დიმიტრი არაყიშვილის, გიორგი ერისთავის, მიხეილ ჭიაურელის, ზაქარია ფალიაშვილის და ვანო სარაჯიშვილის პირადი არქივი; მუზეუმის წიგნის საცავში ინახება ხელნაწერი პიესები, შექსპირის მაჩაბლის თარგმანის ვარიაციები და XVII-XIX საუკუნეების იშვიათი გამოცემები. აქ დაცულია გრამოფონის ფირფიტები, პლაკატები, თეატრალური და კინოკოსტიუმები. ფოტო და ფოტონეგატივების ფონდში შედის უნიკალური მასალები ფილმებიდან „ჯიმ შვანტე!“, „მამლუქი“, „გიორგი სააკაძე“ და სხვა.
სახვითი ხელოვნების ფონდი უმდიდრესია. აქ თქვენ ნახავთ: XVI-XVII საუკუნეების სპარსულ მინიატურებს, XVIII საუკუნის ფრანგულ გრავიურებს, ძველი თბილისური მხატვრობის საუკეთესო ნამუშევრებს. განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია ლევ ბაკსტის, ალექსანდრე ბენუას, ფერნანდ ლეჟეს, დავით კაკაბაძის, ლადო გუდიაშვილის, ელენე ახვლედიანის, პეტრე ოცხელის, ირაკლი ფარჯიანის ფერწერული და გრაფიკული ნამუშევრები.
ჩვენი გუნდი